Այս տողերը գրելիս շրջանառվում է Մարիո Նաֆալի՝ պատերազմի վերաբերյալ վերջին ուղիղ եթերներից մեկը՝ զրույց ազգային անվտանգության վերլուծաբան Բրենդոն Վայքերթի հետ, որի գլխագիրն է՝ Իսրայելը ռմբապաստարաններ է պատրաստում, մինչդեռ իրանական ավիաբազան բերվել է մարտական պատրաստության։ Անկախ նրանից, թե ինչով կավարտվի այս կոնկրետ ահազանգը (իսկ երկարատև պատերազմի ժամանակ ահազանգերի մեծ մասը ավելի փոքր են լինում, քան դրանց վերնագրերը), դրա հիմքում ընկած հարցերն այն նույն հարցերն են, որոնք ընթերցողները ուղարկում են արդեն մի քանի շաբաթ։ Անցյալ ամիս ես վերլուծեցի, թե ինչ կփոխեր նույնիսկ մեկ միջուկային զենքի կիրառումը. ինչո՞ւ է «մարտավարական» բառը մոլորեցնող, ի՞նչ է և ի՞նչ չէ «կեղտոտ ռումբը» և ինչպե՞ս կներքաշվեին մյուս միջուկային տերությունները։ Այդ հոդվածն ավարտվեց մի գնահատականով, որը կրկնում եմ այստեղ. դրանցից որևէ մեկի հավանականությունը մնում է ցածր, և պատերազմի ութերորդ ամսում ոչինչ չի փոխվել այդ հարցում։ Այս հոդվածը մի մակարդակ ավելի խորն է գնում, քանի որ ավելի բարդ հարցերը ուղղակի պատասխաններ են պահանջում։ Աշխարհագրորեն որտե՞ղ են կենտրոնացած այդ ռիսկերը։ Ի՞նչ կնշանակի յուրաքանչյուր սցենար այն համակարգերի համար, որոնցից կախված են բոլորը։ Եվ ինչպիսի՞ն է իրական պաշտպանությունը՝ ի տարբերություն նրա, ինչ վաճառվում է որպես պաշտպանություն։ Այն գիրքը, որին ծառայում է այս կայքը, պնդում է, որ փլուզումը տեղի է ունենում, երբ ցնցումը գերազանցում է համակարգի պաշարները, և հետադարձ կապի օղակները սկսում են սնուցել իրենք իրենց։ Ֆինանսական փլուզումը դրան հասնելու ուղիներից մեկն է։ Դա միակ դուռը չէ, բայց բոլոր դռները բացվում են դեպի նույն տունը։

Մեկ համակարգ, մի քանի դուռ

Իմ գրքի չորս հատորները՝ Քարտեզի եզրինիրենց էջերի մեծ մասը նվիրում են փլուզման ֆինանսական ուղուն, քանի որ այն ամենահավանականն է և արդեն տեսանելիորեն ընթացքի մեջ է։ Սակայն նրանց նկարագրած փխրունությունը ֆինանսական չէ։ Այն կառուցվածքային է։ Ժամանակակից կյանքը կախված է մի քանի սերտորեն կապակցված համակարգերից՝ էլեկտրացանցից, վառելիքի լոգիստիկայից, սննդի բաշխումից, որը պահպանում է օրերի, այլ ոչ թե շաբաթների պաշարներ, վճարային համակարգերից և այն վստահությունից, որը թույլ է տալիս անծանոթներին գործարքներ կատարել, և այդ համակարգերը սպառել են իրենց պաշարները։ Բարձիկները վերացել են՝ անկախ նրանից, թե ինչը կլինի ազդակը։ Միջուկային միջադեպը, նույնիսկ փոքրը, պարզապես ավելի արագ դուռ է դեպի նույն կասկադը. շուկաները փակվում են, վարկավորումը սառչում է, ապահովագրությունը չի արձագանքում, և քաղաքները սնուցող լոգիստիկան վերաուղղորդվում է՝ խուսափելով վախից։ Ահա թե ինչու գրքում նկարագրված նախապատրաստությունը երբեք իրականում ֆինանսական նախապատրաստություն չի եղել։ Դա տան համար նախապատրաստություն է՝ անկախ նրանից, թե որ դռնով կգա ցնցումը։

Ինչո՞ւ է ութերորդ ամսում հայտնվում կանխարգելիչ գործողությունների տրամաբանությունը

Այս շաբաթվա քննարկման թեման արժանի է առանձին բաժնի, քանի որ այն բացատրում է, թե ինչպես են ահազանգող վերնագրերը դառնում ստորև քննարկվող սցենարներ։ Վայքերթը այս շաբաթ մամուլում պնդում էր, որ այս պատերազմի հաջորդ փուլը կարող է ընդհանրապես չսկսվել Վաշինգտոնի կամ Թել Ավիվի կողմից. Իրանը, տեսնելով այն, ինչը համարում է հերթական հարվածի նախապատրաստություն, կարող է առաջինը գործել։ Նրա հավաքած հրապարակային ապացույցներն արժե իմանալ։ Անկախ հետազոտողների կողմից վերլուծված առևտրային արբանյակային պատկերները ցույց են տալիս Իրանի միջուկային օբյեկտների շուրջ նոր պաշտպանական ամրություններ, ներառյալ այն ստորգետնյա համալիրը, որը, ըստ լուրերի, ավարտվել էր գարնանային հարվածներից հետո։ Այդ վնասի վերաբերյալ ամերիկյան և իսրայելական գնահատականները հրապարակայնորեն վերանայվել են դեպի նվազում։ Իրանը սրել է իրավիճակը նեղուցում նավագնացության դեմ, զգուշացրել է իր արաբ հարևաններին հերթական հարձակմանը հյուրընկալելու դեմ և սկսել է տեսանելի ներքին մոբիլիզացիա։

Այս գրքի ընթերցողները կճանաչեն կառուցվածքը, քանի որ այն պատերազմի մասին գրականության մեջ ամենահինն է. երբ կողմերից յուրաքանչյուրը հավատում է, որ մյուսը պատրաստվում է գործել, առաջինը հարվածելը դառնում է ռացիոնալ ընտրություն երկուսի համար՝ անկախ նրանից, թե ինչ էին նրանք մտադրվել մեկ ամիս առաջ։ Սա «օգտագործիր կամ կորցրու» դինամիկան է, և այն սխալ հաշվարկների ամենահուսալի արտադրողն է, որի մասին ես գրել էի սեպտեմբերին։ Երկարատև պատերազմները սովորաբար չեն սրվում այն պատճառով, որ ինչ-որ մեկը ընտրում է աղետը։ Դրանք սրվում են, քանի որ այլ բան ընտրելու հնարավորությունը երկու կողմերի համար էլ միաժամանակ փակվում է։

Եվ կա նույն դինամիկայի ավելի մութ տարբերակը, որը պահանջում է ազնվություն։ Պաշարված հակառակորդի վրա կայուն ճնշումը կարող է հանգեցնել հակառակորդի առաջին հարվածին, և այն կողմը, որը տեսանելիորեն ընդունում է իր ժողովրդի վրա հարձակումը, ստանում է մի բան, որը երբեք չէր կարող ուղղակիորեն ստեղծել՝ ներքին և միջազգային լեգիտիմություն՝ պատասխանելու այնպիսի մակարդակով, որը չէր կարող նախաձեռնել։ Իրանական հարվածը, որը կսպաներ ամերիկացի կամ իսրայելցի անձնակազմի մեծ թվով, գիշերվա ընթացքում կփոխեր էսկալացիայի քաղաքականությունը. այն, ինչ ոչ մի առաջնորդ չէր կարող առաջարկել սառը արյամբ, դառնում է հնարավոր որպես հատուցում։ Ես սեպտեմբերին գրել էի, որ կեղտոտ ռումբը կընկալվի որպես միջուկային հարձակում՝ անկախ զոհերի թվից, և որ էսկալացիան սնվում է ընկալումներով։ Նույնը ճիշտ է նաև այստեղ։ Արդյո՞ք նման դինամիկան երբևէ ծրագրված է, թե՞ պարզապես առաջանում է երկու կողմերի թափից, դրսից անհնար է իմանալ, և պատմությունը առաջարկում է դեպքեր, որոնք վիճարկվում են երկու կողմից էլ։ Այս գրքի նպատակների համար դա նշանակություն չունի, քանի որ արդյունքը նույնն է՝ առաջին կիրառումը, որը գալիս է արդարացումներով փաթեթավորված։ Սա այն մեխանիզմն է, որը կապում է ռմբապաստարանների մասին վերնագիրը հետագա ամեն ինչի հետ, և հենց դրա համար են ստորև բերված սցենարները արժանի քննարկման, նույնիսկ եթե դրանց հավանականությունը մնում է ցածր։

Կեղտոտ ռումբ. ի՞նչ կթիրախավորի և ի՞նչ կանի իրականում

Սեպտեմբերյան հոդվածը բացատրեց ֆիզիկան. կեղտոտ ռումբը սովորական պայթուցիկ է, որը ցրում է ռադիոակտիվ նյութ, դրա ուղղակի զոհերը մոտավորապես միայն պայթուցիկի զոհերն են, և անվտանգության մասնագետները այն դասակարգում են որպես խափանման, այլ ոչ թե զանգվածային ոչնչացման զենք։ Աշխարհագրությունը բխում է այդ տրամաբանությունից։ Մի զենք, որի ուժը վախն ու տնտեսությունն են, թիրախավորում է այնտեղ, որտեղ փակումը ամենաթանկն է նստում՝ խոշոր քաղաքի խիտ ֆինանսական կենտրոնը, մեծ նավահանգստային համալիրը, կառավարական թաղամասը, ծանրաբեռնված տրանսպորտային հանգույցը։ Մանհեթենի ստորին հատվածը, Լոս Անջելեսի և Լոնգ Բիչի նավահանգստային համալիրը, որը մշակում է երկրի կոնտեյներային ներմուծման մոտ քառասուն տոկոսը, Վաշինգտոնի կենտրոնը. սրանք այն վայրերն են, որոնց համար կառուցված է նման զենքը, ոչ թե այն պատճառով, որ այնտեղ շատ մարդ կսպաներ, այլ այն պատճառով, որ կարգավորումները, դատական գործընթացները և վախը դրանք կփակեին ամիսներով կամ տարիներով։

Հետևեք շղթային։ Ստանդարտ գույքային ապահովագրությունը տասնամյակներ շարունակ բացառել է միջուկային և ռադիոլոգիական աղտոտումը, ուստի կորուստները ուղղակիորեն ընկնում են սեփականատերերի, վարկատուների և համայնքային հարկային բազայի վրա։ Ժամանակակից չափանիշներով ապաակտիվացումը տարիներ է պահանջում և ամբողջ ընթացքում վիճարկվում է։ Նավահանգիստը, որը փակվում է, իր բեռը դանդաղ տեղափոխում է արդեն իսկ լեփ-լեցուն նավահանգիստներով, և ապրանքային տնտեսությունը դա զգում է շաբաթների ընթացքում։ Եվ ամենախորը ազդեցությունը վարքագծային է. մեկ քաղաքի կենտրոնում մեկ ռադիոլոգիական միջադեպը կփոխեր այն, թե ինչպես է յուրաքանչյուր ամերիկացի գնահատում խտությունը, ինչը մեկ ցնցումով կարագացներ միգրացիոն դանդաղ ճնշումները, որոնք գրքի երկրորդ հատորը մանրամասն քարտեզագրում է։ Այս զենքի դեմ պաշտպանությունը հիմնականում գիտելիքն է, և գիտելիքը պարզ է։ Ցրված նյութից ճառագայթումը կտրուկ նվազում է հեռավորության և պաշտպանիչ շերտերի հետ, ամենավտանգավոր ազդեցությունը առաջին ժամերին է, և նման միջադեպի ժամանակ պայթյունի շառավղից դուրս տուժած մարդիկ հիմնականում տուժում են խուճապից, տարհանման հրմշտոցից, այլ ոչ թե իզոտոպից։ Մտեք ներս, մնացեք ներս, սպասեք ստուգված տեղեկատվության։ Այն տնային տնտեսությունը, որը կարող է հանգիստ մնալ տանը երկու շաբաթ, ինչը գրքի հեղինակը խնդրում է իր ընթերցողներից մեկ տասնյակ այլ պատճառներով, արդեն իսկ չեզոքացրել է այն ամենը, ինչ այս զենքն անում է ընտանիքի հետ։

Իսրայելը և զանգվածային հարձակման սցենարը

Իսրայելի վրա զանգվածային ռադիոլոգիական հարձակումը կամ իրական միջուկային հարվածը այլ կատեգորիա է, և ազնվությունը պահանջում է ասել, թե ինչու։ Իսրայելը Նյու Ջերսիի չափի երկիր է, որի բնակչության մեծ մասը գտնվում է մեկ ափամերձ միջանցքում։ Նրա զսպումը միշտ հիմնված է եղել այնպիսի պատասխան հարվածի վրա, որը վերլուծաբանները համարում են հաստատուն և ջախջախիչ հենց այն պատճառով, որ երկիրը չափազանց փոքր է այն կլանելու համար, ինչը կարող են կլանել ավելի մեծ պետությունները։ Հետևաբար, զանգվածային հարձակումը չէր սկսվի քննարկումներով։ Այն ժամերի ընթացքում կվերածվեր տարածաշրջանային միջուկային փոխանակման այն տարածաշրջանում, որտեղ տեղափոխվում է աշխարհի նավթի մեկ հինգերորդը։ Հորմուզի նեղուցը կփակվեր ոչ թե շաբաթներով, այլ անորոշ ժամանակով։ Նավթային ցնցումը կգերազանցեր ժամանակակից գրառումներից որևէ մեկը՝ հասնելով պատերազմի առկա խափանումներից արդեն իսկ լարված տնտեսություններին, և այն գլոբալ մակարդակով միաժամանակ կբերեր գնաճ և անկում։ Տասնյակ միլիոնավոր մարդիկ կտեղաշարժվեին։ Եվ սեպտեմբերին քննարկված տաբուն կխախտվեր ամենավատ հնարավոր ձևով՝ զայրույթով, մարդաշատ տարածաշրջանում, մարդկության կեսի համար սուրբ վայրերի տեսադաշտում։ Յուրաքանչյուր պետություն, որը գտնվում է շեմին, կեզրակացներ, որ միայն տիրապետումն է պաշտպանում։ Տասնհինգ կամ քսան միջուկային պետությունների աշխարհը՝ այն լուռ գինը, որը ես նկարագրեցի անցյալ ամիս, կդադարեր լինել սերնդային ռիսկ և կդառնար տասնամյակի անխուսափելիություն։

Եթե Ռուսաստանը կամ Չինաստանը միջամտեն. ամերիկյան քարտեզը

Սեպտեմբերյան վերլուծությունը եզրակացրեց, որ Ռուսաստանի կամ Չինաստանի ուղղակի մուտքը մնում է ամենաքիչ հավանական ուղին, և այդ եզրակացությունը մնում է ուժի մեջ։ Արժե ավելացնել այն, ինչ ավելի պարզ է դարձել դրանից հետո. մեծ տերություններն արդեն տնտեսապես այս պատերազմի մեջ են, ընդ որում՝ հաղորդումները հետևում են Չինաստանից Իրան հրթիռային վառելիքի նախադրյալների մատակարարումներին, մինչդեռ Ռուսաստանը մատակարարում է այն, ինչը մերժում են պատժամիջոցները, ինչը մուտք է առանց մուտքի, մասնակցություն, որը երկարացնում է պատերազմը՝ խուսափելով դրա ռիսկերից։ Բայց հարցը, թե ինչ կնշանակեր դա, արժանի է ուղիղ պատասխանի, և ռազմավարական գրականությունը հրապարակային է արդեն տասնամյակներ շարունակ։ Միջուկային թիրախավորումը հետևում է երկու տրամաբանության։ Առաջինը թիրախավորում է հակառակորդի զենքերը՝ Մոնտանայի, Հյուսիսային Դակոտայի և Վայոմինգի տարածքում, Նեբրասկայի և Կոլորադոյի սահմանամերձ շրջաններում տարածված հրթիռային դաշտերը, ռմբակոծիչների և սուզանավերի բազաները, Օմահայի, Կոլորադո Սփրինգսի և Վաշինգտոնի մոտակայքում գտնվող հրամանատարական կենտրոնները։ Պարադոքսը, որը ամերիկացիները հազվադեպ են հաշվի առնում, այն է, որ այս տրամաբանության մեջ երկրի ամենադատարկ տարածքները առաջին ժամվա թիրախային խումբն են, և գերիշխող արևմտյան քամիները ռադիոակտիվ տեղումները կտանեին դեպի արևելք՝ հացահատիկային գոտու վրայով։ Երկրորդ տրամաբանությունը թիրախավորում է այն, ինչը հասարակությունը արժեքավոր է համարում՝ խոշոր ափամերձ մետրոպոլիաները, նավահանգիստները, Ծոցի երկայնքով էներգետիկ համալիրը։ Երկու տրամաբանությունների միջև այն վայրերը, որոնք լավագույնս են հաղթահարում սահմանափակ սցենարները, այն վայրերն են, որոնք գրքի երկրորդ հատորը արդեն իսկ նախընտրում է այլ պատճառներով՝ ռազմավարական օբյեկտներից և ամենախիտ քաղաքային կենտրոններից հեռու գտնվող համայնքները, որոնք ունեն իրենց սեփական ջուրը, սննդի պաշարները և համախմբվածությունը։

Այստեղ տեղին է ևս մեկ սցենար, քանի որ Վայքերթը տարիներ շարունակ պնդում է դա իր հրապարակած աշխատանքներում՝ էլեկտրամագնիսական իմպուլսը։ Մեծ բարձրության վրա պայթեցված մեկ զենքը ուղղակիորեն չի հարվածում ոչ մի քաղաքի, բայց իր էներգիան հաղորդում է էլեկտրացանցին ամբողջ մայրցամաքով։ Թե որքան կվնասվի ցանցը և որքան ժամանակով, մասնագետների շրջանում իսկապես վիճելի է. հրապարակված գնահատականները տատանվում են լուրջ տարածաշրջանային վնասներից մինչև ամիսներով չափվող մայրցամաքային անջատումներ։ Ես չեմ հավակնի լուծել այն, ինչը ինժեներական համայնքը չի լուծել։ Այս գրքի նպատակների համար կարևորն այն է, որ ԷՄԻ-ն այն միակ սցենարն է, որի դեպքում մեկ կիրառումը ազդում է յուրաքանչյուր համակարգի վրա, որից կախված է յուրաքանչյուր տնային տնտեսություն՝ առանց ուղղակիորեն ազդելու որևէ տնային տնտեսության վրա, ինչը նշանակում է, որ արդյունքների միջև ողջ տարբերությունը կախված է ստորև նկարագրված նախապատրաստական շերտերից։ Ի դեպ, սա նաև այն սցենարն է, որի դեպքում անպատրաստ խիտ քաղաքը և ապահովված գյուղական համայնքը ամենաակնհայտորեն տարբերվում են։

Կա ևս մեկ ուղի, որով մեծ տերությունները մտնում են պատերազմի մեջ, և այն ամենահավանականն է, քանի որ ոչ ոքից չի պահանջվում հարձակվել որևէ նոր մեկի վրա։ Եթե ամերիկյան զենք կիրառվեր Իրանի դեմ՝ անկախ այն արդարացումից, որը կտրամադրեր պահը, Մոսկվայի կողմից ամենաէական արձագանքը չէր լինի հատուցումը։ Դա կլիներ թույլտվությունը։ Ռուսաստանը Ուկրաինայում իր ողջ պատերազմի ընթացքում միջուկային սպառնալիքներ է հնչեցրել, որոնք երբեք չի իրականացրել՝ զսպված սեպտեմբերին քննարկված նույն ութսունմեկամյա տաբուով և այն գործընկերների ճնշմամբ, որոնք շահում են դրա զսպվածությունից։ Ամերիկյան առաջին կիրառումը կլուծարեր այդ զսպվածությունը հենց ակունքում, և Մոսկվան կարող էր հատել գիծը Ուկրաինայում՝ պնդելով, համաձայնության պատրաստ լսարանի առջև, որ Վաշինգտոնն է առաջինը հատել այն։ Եվրոպան այն ժամանակ կբախվեր իր մայրցամաքում միջուկային զենքի կիրառմանը առաջին անգամ, ամերիկյան ընդլայնված զսպման վրա կառուցված դաշինքը կբախվեր մի հարցի, որին երբեք նախատեսված չէր պատասխանել, և տաբուն մեկ տարվա ընթացքում կխախտվեր երկու անգամ։ Մեկ անգամ խախտված կանոնը շեղում է։ Երկու անգամ խախտված՝ այն այլևս կանոն չէ, ոչ մի տեղ, ոչ ոքի համար։ Ահա թե ինչ կնշանակեր այս շղթան մարդկության համար՝ զոհերի թվից անդին. մի տեսակ, որը ութսունմեկ տարի պահպանել է իր ամենակարևոր զսպումը, ամիսների ընթացքում ինքն իրեն կասեր, թե ինչ արժեն իր զսպումները։ Վախը կդառնար քաղաքականության կառավարող պայմանը յուրաքանչյուր մայրցամաքում, իսկ վախը, ինչպես պնդում է այս գիրքը, այն միջավայրն է, որում համակարգերը ամենաարագն են ձախողվում։

Այնուհետև կա նման բոլոր քարտեզների ազնիվ սահմանը։ Ամբողջական փոխանակման դեպքում աշխարհագրությունը դադարում է նշանակություն ունենալ, քանի որ այն համակարգերը, որոնք յուրաքանչյուր ամերիկացու կենդանի են պահում՝ էլեկտրացանցը, դիզելային վառելիքը, սննդի լոգիստիկան, դեղագործությունը, ձախողվում են ամենուր միաժամանակ, և 2022 թվականին հրապարակված սովի մոդելավորումը կանխատեսել է, որ մեծ տերությունների միջև ամբողջական փոխանակումից առաջացած մուրը կփլուզեր բերքահավաքի սեզոնները ամբողջ աշխարհում՝ վտանգի տակ դնելով ավելի քան հինգ միլիարդ մարդու, ընդ որում՝ նույնիսկ տարածաշրջանային փոխանակումը այլուր վտանգի տակ կդներ մոտ երկու միլիարդ մարդու։ Ոչ մի տնային տնտեսություն չի կարող ապահովագրվել դրանից։ Պլանավորման համար կարևոր սցենարները, որոնց դեպքում նախապես ձեռնարկած քայլերը փոխում են ձեր ընտանիքի ելքը, սահմանափակներն են՝ մեկ կիրառում, կեղտոտ ռումբ, հեռավոր տարածաշրջանային փոխանակում, որի հետևանքները հասնում են ձեզ շուկաների, գների և վախի միջոցով։ Այդ սցենարները նաև, մեծ տարբերությամբ, ավելի հավանականներն են։

Ի՞նչն է իրական պաշտպանությունը

Ուշադրություն դարձրեք, թե ինչ արեց Իսրայելն այս շաբաթ՝ ի պատասխան ահազանգի։ Այն կանխատեսումներ չհրապարակեց, այլ պատրաստեց ապաստարանները։ Ահա թե ինչպիսին է պետական մակարդակով ցածր հավանականություն, բայց ծանր հետևանքներ ունեցող ռիսկին լրջորեն մոտենալը. ոչ թե իրադարձության կանխատեսում, այլ դրա և բնակչության պատրաստվածության միջև եղած բացի լրացում՝ հանգիստ պայմաններում, նախքան դրա անհրաժեշտությունը կառաջանա։ Նույն կարգապահության տնային տարբերակը այս վերջին բաժնի թեման է։

Սկսենք նրանից, թե ինչը պաշտպանություն չէ։ Հարուստ գնորդների համար նախատեսված ամրացված բունկերը «Երկրորդ հատորի» մի ամբողջ գլխի թեման է, քանի որ այն ձախողվում է իր իսկ պայմաններում. այն պաշտպանում է միայն այն սցենարից, որից ոչինչ չի փրկվում, մինչդեռ անտեսում է բազմաթիվ այն սցենարները, որոնցում սեփականատիրոջ մեկուսացումը դառնում է խոցելի կետ։ Յուրաքանչյուր ոք, ով լիարժեք հակամարտության դեպքում վստահություն է վաճառում, պարզապես հեքիաթ է պատմում։

Իրական պաշտպանությունը բազմաշերտ է, և գրքի ընթերցողները կճանաչեն յուրաքանչյուր շերտը, քանի որ դրանցից ոչ մեկը նախատեսված չէր միայն այս սցենարի համար։ Առաջինը՝ գիտելիքը. ցանկացած ռադիոլոգիական կամ միջուկային միջադեպի դեպքում, բացի ամենավատից, կյանք փրկող հրահանգները տեղավորվում են մեկ նախադասության մեջ՝ մտեք ներս, մնացեք ներսում և տեղեկացված եղեք, քանի որ ռադիոակտիվ տեղումների ինտենսիվությունը նվազում է առաջին մեկ-երկու օրվա ընթացքում, և այն ընտանիքի միջև տարբերությունը, որը գիտեր այս մասին, և այն ընտանիքի, որը փախավ դեպի ռադիոակտիվ ամպը, ամենամեծ գործոնն է, որը տնային տնտեսությունը կարող է վերահսկել։ Երկրորդը՝ պաշարները. ջուր, սնունդ և դեղորայք մի քանի շաբաթվա համար, ոչ թե այն պատճառով, որ երկու շաբաթը կլուծի միջուկային պատերազմի խնդիրը, այլ որովհետև ցանկացած սցենարում՝ «կեղտոտ ռումբից» մինչև հեռահար հարվածներ, անպատրաստ տնային տնտեսության համար ամենավտանգավորը խանութների փակման և ճանապարհների ծանրաբեռնվածության առաջին շաբաթներն են։ Երրորդը՝ ֆինանսները, որոնք կազմակերպված են այնպես, որ ոչ մեկի թույլտվության կարիքը չլինի. կանխիկ գումար և համակարգից դուրս արժեքավոր պաշարներ, քանի որ շուկաները կփակվեն, բանկերը կսահմանափակեն կանխիկացումները, ինչպես միշտ անում են, իսկ ստանդարտ ապահովագրության մեջ միջուկային բացառումը նշանակում է, որ այն պահանջը, որը դուք պատկերացնում եք ներկայացնել, գոյություն չունի։ Չորրորդը՝ աշխարհագրությունը, որպես դանդաղ և ոչ թե խուճապահար որոշում. հեռավորություն ռազմավարական թիրախներից և ամենախիտ բնակեցված կենտրոններից, որն ընտրվել է տարիներ առաջ՝ բոլոր այն պատճառներով, որոնք նշված են «Երկրորդ հատորում»։ Հինգերորդը՝ համայնքը, որն ամենախորն է, քանի որ ուսումնասիրված յուրաքանչյուր աղետ ցույց է տալիս, որ գոյատևումն ու վերականգնումը կախված են քայլելու հեռավորության վրա գտնվող մարդկանցից։ Եվ այս ամենի հիմքում այն իմաստային շրջանակն է, որին գիրքը անընդհատ վերադառնում է, քանի որ վախը այն միջոցն է, որով այս զենքերից յուրաքանչյուրն իր աշխատանքի մեծ մասն է կատարում, և այն ընտանիքը, որը հստակ պատասխան ունի, թե ինչու է դիմանում, ավելի դժվար է կոտրել, քան ցանկացած ապաստարան։

Սեպտեմբերից ի վեր հավանականության գնահատականը չի փոխվել, և հետևելու ազդանշանները մնում են այնտեղ թվարկված հանրային ազդանշանները։ Այն, ինչ ավելացնում է այս հոդվածը, այն եզրակացությունն է, որը կիսում են բոլոր հարցերը. այստեղ քննարկված յուրաքանչյուր ուղի՝ «կեղտոտ ռումբը», տարածաշրջանային սարսափը, գերտերությունների ներգրավումը, ի վերջո հանգում է նույն ֆինանսական և լոգիստիկ փլուզմանը, որը գիրքը մանրամասն քարտեզագրում է՝ որպես հետևանք, այլ ոչ թե պատճառ։ Նախապատրաստությունը կարիք չունի կանխատեսելու, թե որ դուռը կբացվի։ Այն պետք է տունը պատրաստ պահի։ Այդ աշխատանքը նույնն է, ինչ անցյալ ամիս, և այն դեռևս ամենաէժանն է հանգիստ պայմաններում։

‍